ಆದಯ್ಯ

ಅಂಕಿತ ನಾಮ: ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಸೋಮೇಶ್ವರ
ಕಾಲ: 1165
ದೊರಕಿರುವ ವಚನಗಳು: 403 (ಆಧಾರ: ಸಮಗ್ರ ವಚನ ಸಂಪುಟ)
ತಂದೆ/ತಾಯಿ:
ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ: ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ
ಪರಿಚಯ: ಕಾಲ ಸು. 1165. ಸ್ಥಳ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಲುವಾಗಿ ಪುಲಿಗೆರೆಗೆ (ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ) ಬಂದ; ಜೈನ ಹುಡುಗಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ; ಮಾವನೊಡನೆ ವಾದಮಾಡಿ, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೋಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕರೆತಂದು ಪುಲಿಗೆರೆಯ ಸುರಹೊನ್ನೆ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅನ್ನುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಆದಯ್ಯನ ರಗಳೆ ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥ ಚಾರಿತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮತೀಯ ವಾಗ್ವಾದಗಳಿಗೆ ಇವನ ಬದುಕು ಒಂದು ನಿದರ್ಶನದಂತಿದೆ. ಧರ್ಮತತ್ವಗಳ ವಿವೇಚನೆ ಇರುವ ಈತನ 403 ವಚನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. 

 

ಅಂಗವು ಲಿಂಗವೇಧೆಯಾದ ಬಳಿಕ
ಅಂಗವೆಲ್ಲವೂ ನಷ್ಟವಾಗಿ ಲಿಂಗತನ್ಮಯವಾಗಿಪ್ಪುದಾಗಿ
ದಿಟದಿಂದಿಪ್ಪ ಸಜ್ಜನಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಅಂಗವುಂಟೆ ಲಿಂಗವಲ್ಲದೆ?
ಇದು ಕಾರಣ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಶರಣರು ನಿರ್ದೇಹಿಗಳು.

 

ಅಯ್ಯಾ, ತನುವಿದ್ದಂತೆ
ಮರಣ ಶೋಕ ಭಯಂಗಳೆಂತುತ್ತಾರವಹವೆಂದರಿಯೆನಯ್ಯಾ.
ಅಯ್ಯಾ, ಮನವಿದ್ದಂತೆ
ಮಲ, ಮದ, ಮಾಯೆ, ಕರ್ಮಂಗಳೆಂತು ಹರಿವವೆಂದರಿಯೆನಯ್ಯಾ.
ಅಯ್ಯಾ, ನಿಮ್ಮ ನೋಡುವ ಜ್ಞಾನಕಂಗಳಿಗೆ
ವಿವೇಕಾಂಜನಸಿದ್ಧಿ ಎಂತಹುದೆಂದರಿಯೆನಯ್ಯಾ.
ಅಯ್ಯಾ, ನಿಮ್ಮನರುಹಿ ಎನ್ನ ಮರಹಿಸಯ್ಯಾ
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ. 

ಸುತ್ತಿಗೆ ತಲೆ ಹುಳ + ಕೂಕಬುರ್ರಾ

ಹೆಂಡತಿ

·         ಇವಳ ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣ ಹನಿಗೂ ರೇಶ್ಮೆ ಸೀರೆಯಷ್ಟು ಬೆಲೆಯಿದೆ

·         ಗಂಡ ಭಂಡನಾಗಿದ್ದರೂ ಬೆಂಡಾಗಿಸುವವಳು

·         ಮನೆಯೊಡತಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯೊಡವೆ. ಹೆಜ್ಜೆ ತಪ್ಪಿದರೆ ಮನೆಯೊಡೆವೆ

·         'ಅವರು' ಮತ್ತು ತವರಿನವರೇ ಇವಳ ಉಸಿರು

·     ಮನೆ ನಿಂತಿರುವುದು ಇವಳ ಮೇಲೆಯೇ... ಬಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಗಂಡನ ಮೇಲೆಯೇ

·         'ತನ್ನ' ಗಂಡನನ್ನು ಹೊಗಳದವಳು

·         ಹೆಂಡತಿಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಅರ್ಧ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಇದ್ದವಗೆ ಪೂರ್ಣ...

·     ಎಲ್ಲ ಗಂಡಂದಿರೂ ಒಳ್ಳೆಯವರಲ್ಲ, ಕಾರಣ ಎಲ್ಲ ಹೆಂಡತಿಯರೂ ಒಳ್ಳೆಯವರಲ್ಲ

·         ಸಂಸಾರದ ರಥದ ಸಾರಥಿ ಈಕೆ, ಗಂಡ ಕುದುರೆ

·         ಕೈ ಹಿಡಿದವಳು, ಕೈ ಜಗ್ಗುವವಳು

·         ಹೆಣ್ಣು ಶಬ್ದದ ಅವಸ್ಥಾಂತರ

·         ಬಿಟ್ಟೇನೆಂದರೂ ಬಿಡದೀ ಮಡದಿ

-ವಿಶ್ವನಾಥ ಸುಂಕಸಾಳ

ಅಮ್ಮ - ನೀಲವ್ಯೋಮ ವೃಕ್ಷ

ಎಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದು ಮತ್ತೆ ಆ ನಿನ್ನ ಮಮತೆ
ಆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಾ೦ತ್ವನ,
ಆ ಲಾಲಿ ಹಾಡಿನ ಜೋಗುಳ,
ಕಾಡುತಿದೆ ನಿನ್ನ ಮುದ್ದಿನ ಕೊರತೆ..

ಮುತ್ತಿಟ್ಟು, ತುತ್ತಿಟ್ಟ ತಾಯಿ,
ವೃಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರೇಮದ ನೆರಳು ನೀಡಿದ ಮಾಯಿ,
ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಿ ನಿನ್ನ ನಲ್ಮೆಯ,
ಹೇಗೆ ಮರೆಯಲಿ ನಿನ್ನ ವಾತ್ಸಲ್ಯವ,

ಬಸವಳಿದ ಈ ಜೀವ ನಿನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಬೇಕು,
ನಿನ್ನ ಸಿಹಿ ಜೇನಿನ ಮಮತೆಯ ಮತ್ತೆ ಸವಿಯಬೇಕು,
ಇವಳೆ ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ಎ೦ದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿ೦ದ ಹೇಳಬೇಕು,
ಅಮ್ಮ ಎ೦ದೆ೦ದು ನೀ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಇರಬೇಕು.

Posted by Poornima Girish